مصحف ابى بن كعب ابن النديم از فضل بن شاذان نقل مىكند كه بعضى از ثقات ، از اصحاب مىگفت : تأليف سوره‌ها در قرائت ابىّ در بصره ، در قرية الانصار در فاصله دو فرسخى بود و اين قرآن نزد محمد بن عبد الملك انصارى بوده كه براى ما مصحفى ارائه كرد و مىگفت : اين مصحف ابىّ است كه پدران ما مىگفتند « 1 » . از ابن اشته در كتاب « المصاحف » نقل شده كه محمد بن يعقوب روايت مىكند از ابو داوود و او از ابو جعفر كوفى كه مىگفت : اين تأليف ابىّ است ، سپس كيفيت تأليف آن را بيان نمود « 2 » . و از ابن سيرين نقل شده كه مىگويد : ابىّ در مصحف خود معوذتين و حمد و جمله « اللّهمّ انّا نستعينك و اللّهمّ ايّاك نعبد . . . » را نوشته بود و ابن مسعود هيچ يك از آنها را در قرآن خود ننوشته بود ولى عثمان از آنها معوذتين و فاتحة الكتاب را ابقاء و بقيه را حذف كرد « 3 » . و شيخ طبرسى مىنويسد : ابىّ بين سوره فيل و ايلاف با « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » فاصله نمىانداخت « 4 » . اينها مطالبى بود كه دلالت بر اين دارد كه ابىّ صاحب قرآن بوده است ولى يادآورى مىشود كه آنچه از انس بن مالك روايت شده كه چهار نفر در زمان رسول خدا جمع مىكردند كه عبارتند از : ابىّ بن كعب و معاذ بن جبل و زيد بن ثابت و ابو ثابت « 5 » دلالت ندارد كه اينان داراى قرآنى خاص بوده‌اند زيرا ممكن است مراد از جمع ، همان جمع در سينه‌ها باشد چنان كه در شرح فتح البارى اين چنين تفسير و شرح كرده و مؤيد آن اين است كه در بعضى از نسخه‌ها عوض جمع ، اخذ ، آورده شده است . و همينطور فرمايش امام صادق ( عليه السلام ) كه فرموده است « امّا ما با قرائت ابىّ قرآن را تلاوت مىكنيم « 6 » » دلالت بر آن ندارد به همان دليل كه ذكر شد . و بايد معلوم شود كه ابىّ نيز مانند ابن مسعود جايز مىدانست كه كلمات قرآن شريف را به مرادف آنها تبديل

--> ( 1 ) الفهرست ، ص 46 . ( 2 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 66 . ( 3 ) مدرك سابق ، ج 1 ، ص 67 . ( 4 ) مجمع البيان ، ج 10 ، تفسير سوره ايلاف . ( 5 ) صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 103 . ( 6 ) اصول كافى ، طبع جديد ، ج 2 ، ب النوادر .